KİTABIN ADI : Alkol Ve İnsan
KİTABIN YAZARI (ÇEVİREN) : Dr.
Erdal ATABEK
YAYINEVİ VE ADRESİ : Kelebek Yayın Evi / İSTANBUL
BASIM TARİHİ : Nisan 1993
KİTABIN YAYIM MAKSADI : Bütün Sorunlarımız
Gibi Alkolle İlgili Sorunlarımız da,
Hepimizin İşbirliğiyle, Daha İyi Anlaşılacak, Çözüm
Yolları Bulunacak, Çözümleri Kolaylaşacaktır.
KİTABIN ÖZETİ :
1. AMACI
:
1983 yılında basımı yapılmış olan kitabın
yazarı, esrini bu tarihten öncesine dayalı otuz yıla yaklaşan hekimlik
hayatında süregelen, gerek psikolojik gerekse anatomik anlamda alkole karşı
ilgisinden ya da rahatsızlık duyan hastalarındaki gözlemlerinden dile
getirmiştir.
Burada en çok insanların içki içip
içmediğini sorgulamış ve hastalarından bu soruya yanıt beklediğinde,
hastalarının cevaplamada sıkıntıya düştüklerini izlemiştir.
Çünkü burada hekimler insanların
karşısına onların zevk aldıkları şeyleri yasaklayan insan olarak çıkıyorlar.
Ancak burada hekimin en çok vurgulamak istediği şey “İçkinin zararlarını
gösterebilmek olduğu kadar, bundan kaçınmanın yollarını öğretmek ve hatta
içkinin nasıl içildiğini belirtmektir.”
İnsan yaşamındaki çağdaşlaşma,
hekimleri de yakından ilgilendirmektedir. Çağdaş dünyanın insanına sağlıktan
söz edip bu dünyadaki insanın hastalıklarını tedavi etmeye çalışırlar. Bu
nedenle yazarının amacı, insanlara yaşamı zehir etmek değil, yaşamın
mutluluğunu bulmada yardımcı olmanın, hekimliğin ana gayesi olduğunu
göstermektir.
2. NEDEN
İÇİLİYOR :
İçki içmenin psikolojik ve sosyal
nedenlerinin geniş boyutlarda incelenmesi gerektiğini söyleyen yazar, etken
olarak da temelden “Sevinç, üzüntü, ruhsal gerginlik, baskı, düş kırıklığı,
heyecan, güvensizlik vb.” gibi etkenlerin neden olduğunu gözlemlemiştir. Çünkü
yaşam şartlarının zorluğu gün geçtikçe insan oğlunun “evlilik hayatı, iş
hayatı, sosyal hayatı” nı da etkiliyor. Kişi ve kişiler olumlu ya da olumsuz
durumlarda psikolojik olarak yukarıda yazılan nedenlerden dolayı bir nevi
kaçma, kurtulma, yitirileni bulma, rahatlama olgusu ile içkiye sarılıyor.
İşte içkiyi sorun durumuna getiren de
bu durum. Çünkü aslında alkol hiçbir sorunu çözmüyor, üstünü örtüyor. Ancak
insanların da bu örtüye giderek daha çok gereksinim duyduğunu ortaya koyuyor.
3.
ÜLKEMİZDE İÇKİLER NEDEN İÇİLİYOR:
Dünya ülkelerine göre kişi başına içki
tüketimi Türkiye’ de daha azdır. Bunun nedeni gelenek-görenekler, dini baskılar
ve sosyo-ekonomik nedenlerdir. İçkiye başlama yaşı ise daha yüksektir. Bunun
nedeni ise eğitim ve kültür eksikliğidir. Türkiye’ de en çok içki tüketimi rakı
ve bira olarak gerçekleşmektedir.
4. İÇKİ
İÇİMDEN SONRAKİ DAVRANIŞ BİÇİMİ:
İçki şişede durduğu gibi durgun
değildir, çoğu insanı değiştirir. Burada önemli olan kişinin o anki ruh
halidir.
İnsanın ruhsal davranışlarına yön veren
üç önemli ruhsal etken vardır. Bunlar:
*Alt
benlik (İd)
*Benlik (Ego)
*Üst
benlik (Süper Ego)dir.
Birçok olaydaki davranışlar ruhsal
aygıtın bu üçlü mekanizmasının işlemesiyle belirlenir. Alkol alımı artınca
"Üst Benlik" denetimi azalır. Böylece kişi toplumsal değerler dışında
hareket ederek kendini frenleyemez.
5. İÇKİ
NASIL İÇİLİR :
İçki, kişilerin isteklerine,
alışkanlıklarına, koşullarına göre değişir. Değişik biçimlerde içilir. (Özel
davetlerde, düğünlerde, arkadaş toplantılarında vs.) İçki alışkanlığı
çoğunlukla arkadaş çevresince kazanılır. En çok tüketimi yapılan içkiler ise
bira, şarap ve rakıdır.
Bazı psikologlar içki içenleri şöyle
sınıflandırır;
a) Sosyal
İçiciler : Kendi başlarına sürekli
ve düzensiz içki içmezler. Alkollü içkileri sosyal yaşamın bir aracı sayarlar.
Yani ara sıra içicilerdir.
b) Sosyal
Alkolikler : Alkole düşkün olup yer ve zaman gözetmezler. Onlar için bir yaşam
şeklidir.
c) Alkolikler
: Bağımlıdırlar. Alkol evlilik hayatı, sosyal hayatı ve iş hayatını zedelese de
içkiden vazgeçmezler.
Alkol alımında en önemli şeylerden biri
de meze gruplarıdır. Keyfe ve zevke göre meze çeşitlemesi yapılır.
Hangi yemekle hangi içkinin içildiği
bazı alışkanlıklar ve kültür özellikleri adeta kurallar yaratmış, bu da kural
olarak değil alışkanlık ve beğeni şeklinde ortaya çıkmıştır.
Bir diğer durum da içki içerken eşlik
edilen ortamdaki muhabbetin iyi ve güzel olması, dertleşilmesi, içkinin
cazibesini daha da arttırır.
Yalnız bilinmesi gereken diğer bir
durum da “İçkide ısrar olmaz” kuralıdır. Çünkü herkesin dayanıklılığı
farklıdır. Bu yüzden dolayı içki içerken ruhsal durum çok önemlidir. Kişi
içkiyi keyifle mi veya sıkıntıyla mı içiyor, bunu hisseder. Bilinir ki keyifle
oturulan masada insanın keyfi artar. Ama kafamızda saplanmış bir düşünce varsa,
içki bunu da ısrarlı bir duruma getirir. Ruhsal durumumuzu bilip ona göre
içmek, hem rahat etmemize, hem de sonradan pişman olmayacağımız şeyleri
yapmamıza izin vermez.
Ancak kırıcı olduğumuz zaman bilinç
altımızdaki öfkeyi dışa vuruyor ve çevremizdeki insanları böylelikle kırmış,
üzmüş oluyoruz.
6.
ALKOLÜN İNSAN SAĞLIĞINDAKİ ETKİSİ :
Alkolün damar açıcı etkisi nedeniyle,
az miktarda içilen alkol bile kalp yetmezliği için zararlıdır. Kalbin atım
sayısını arttırır, atım hacmini azaltır. Sigara içme isteği uyandırır. Bu durum
kroner yetmezliği olanlar için sakıncalıdır.
Sarılık hastalığı olanlar için de içki
zararlıdır. Karaciğerin sarılık hastalığında içkinin her çeşidi zararlıdır.
Çünkü alkol mide ve on iki parmak bağırsağını zedeleyip, mikozaya zarar
veriyor, bu da ülsere davetiye çıkarmış oluyor.
7. AİLE
İÇİ ETKİLEŞİM :
Toplumun en küçük parçası olan ailede,
aile içi etkileşim en alt safhadadır. Örneğin çocuğunuz içkiye sizden dolayı
bir heves alıyorsa, onunla arkadaş gibi konuşup, içki istiyorsa içebileceğini,
nasıl içileceğini ona anlatmak, onun gururunu okşayacak ve kendisine yetişkin
birine davranıldığı gibi davranıldığını görüp sizi örnek alacaktır.
Şiddet ve onur kırıcı davranışlar,
yasaklama mantığı, ona insan psikolojisinde varolan merak duygusunu uyandıracak
ve ilgi duymasını sağlayacaktır.
Burada en önemli durumlardan birisi de
eve içkili gelmektir. İçkili olan veli, hele bunu sık sık yapıyorsa,
kişiliğinin zayıflığını gösterir, çevresine saygısızlığını gösterir. Çocukları
üzer, kırar ve onların babaya olan saygısını azaltır.
Evlilikte, dışarıda içki içip gelmek
eşinin ona bakışını değiştirir. Çünkü erkeğin yalnız kendisini düşünmesi, hatta
evinin ekonomik durumunu yeterli biçimde karşılasa bile, eşini anlamaması,
eşiyle ilgilenmemesi tatlı bir söz söylememesi evin kadınında bunalım yaratan
bir durumdur.
İstenilmeyen şeylerin itici olarak
değil, çekici olarak gerçekleştirmek, aile içindeki yaşamı ve sosyal yaşamı
dengede tutmak için en geçerli yol olarak görmek daha iyidir.
Yukarıda anlatılanların hepsi içkinin
zararlarıyla ilgili idi. Öyleyse içkiyi yasaklamak çözüm mü? Hayır insanın
kendine yasaklamadığı şeyi hiçbir gücün yasaklayamadığı pek çok konuda
kanıtlanmıştır. Bu durumda içki konusunda da çözüm, içkiyi yasaklamak değil,
içkinin zararlarını anlatmak, öğretmek ve içilecekse nasıl içileceği konusunda
insanları aydınlatmaktır.
Anlatılanların hepsi insanın iyiliği
içindir. Çünkü insan doğanın en güzel varlığı ve insan kendi değerini bilen bir
varlıktır. İnsan çok güçlü bir varlıktır. Bu gücünün farkına varmalı, diğer
insanların değerini kavramalıdır.
İşte bu varlık, canı isterse bir-iki
kadeh içsin, dostlarıyla birlikte doğayı, dünyayı, genişlemeyi, büyümeyi,
kendisine verilen değerlerle yaşamını paylaşsın. Böyle durumlara kimsenin
söyleyecek sözü yoktur.
Ama bağımlılığın her gerçeğini görelim,
gördüğümüzü kabul edelim ve çözüm üretmek için de kararlı olalım.
Alkolden dolayı işlenen bir suç varsa
bu suç insanındır, bizimdir. Alkolle olan bağımlılık alkolün gücü değil bizim
zayıflılığımızdandır.
İnsanın alkolle ilişkisi çağlar boyu
süren bir ilişkidir, evrensel bir ilişkidir. Bu ilişkide insana yakışan, alkole
de egemen olmasıdır.
Böyle olunca, bu şekilde içince
gerçekten “şerefe, sağlığa ve iyiliğe“ içeriz. Buna da kimsenin diyecek bir
şeyi olmaz.
Anna ve oğlu Heinrich, Ewald’ın yurt
dışına para çıkardığını öğrenirler. Aralarında çıkan münakaşada Ewald
bacağından vurulur. Ewald, bu olayda Hartug’tan şüphelenir ve çalışma masasının
çekmecesini kırarak çekmecede bulunan Tunus’a ait havele makbuzlarını görür.
Kızına Hartung’un yalancı olduğunu açıklayan telgraf çeker. Monigue üzüntü
içerisinde yelkenli ile denize açılır. Yelkenli fırtınada batar ve Monigue
ölür. Polis otel odasında yaptığı araştırmasında Monigue’nin günlüğünü bulur.
Bu günlükte Ewald’ın yaptığı işler ortaya çıkar. Ewald, Anna, Heinrich, iki
doktor ve avukat tutuklanırlar. Gisela hakkındaki tüm iddiaları temize çıkar.
Ewald bu sefer kızının ölümüyle serveti kaybetmenin etkisiyle delirir ve Park
Kliniğine gönderilir.