KİTABIN ADI                                                   :       KİRALIK KONAK

 

KİTABIN YAZARI (ÇEVİREN)                      :       YAKUP KADRİ KARAOSMANOĞLU

 

YAYINEVİ VE ADRESİ                                  :       İLETİŞİM YAYINCILIK

                                                                                   CAĞALOĞLU / İSTANBUL

 

BASIM TARİHİ                                                :       2000

 

KİTABIN YAYIM MAKSADI                          :      

 

KİTABIN BÜTÜN OLARAK VEYA              :      

BÖLÜM BÖLÜM ÖZETİ

 

 

 

        İstanbul’ da iki devir oldu: Biri İstanbulin, diğeri Redingot devri. Naim Efendi, aşağı yukarı bu redingotlu nesle mensup olmakla beraber, vücudu henüz körpe iken İstanbulin içinde yetişip gelişmiş kimselerdendi. Nitekim Naim Efendi’ nin bütün hatıraları, bütün zevkleri, bütün muhabbetleri, kendisini güldüren ve ağlatan her şey mutlaka bundan kırk sene evveline aittir.

 

        Bir ara Naim Efendi’ nin maddi sıkıntıları başlar. Naim Efendi’ nin torunu Seniha, kendini daracık bir saha içinde, mahsur ve mahpus hissetmektedir. Ruhunda çılgın cevelanların, bitmez tükenmez mesafelerin hasreti vardı.

 

        Seniha bunalımda olduğu dönemlerde sinir buhranı geçirir. Naim Efendi ve yakınları bunun evlenmek ve doğurmakla geçeceğini söylerler. Seniha’ nın babası Servet Bey kızının görücü usulüyle evlenmesine karşıdır. Naim Efendi ise tam tersi bir düşüncededir.

 

        Seniha kafasını karışık düşüncelerden uzaklaştırmak için halasının deniz kenarındaki köşküne gider. Adada arkadaşlarıyla eğlenen bu küçük grubun yoğunlaştığı tek kişi Faik Bey olur. Seniha bu adada küçük eğlenceler düzenler. Zaman geçtikçe Seniha ile Faik Bey arasında aşk başlar.

 

        Seniha’ nın adada geçirdiği günlerden sonra sıhhati, neşesi yerine gelir. Eski huysuzluğundan, eski buhranlarından eser kalmaz. Adada yaşanan olaylardan dolayı Servet Bey ve Naim Efendi’ ye isimsiz mektuplar ulaştırılarak durumdan haberdar edilirler. Naim Efendi, kendi evi üzerindeki hakimiyetinin ne kadar sarsıldığını, ne kadar hiçe indiğini en ziyade bugün ve bu saatte hissetti ve kendi konağı içinde, kendi çocukları arasında varlığını çok yabancı buldu.

 

        Faik Bey kumara düşkün bir adamdı. Bir gece yüklü miktarda kaybetmişti. Bu borcu nasıl ödeyeceğini düşünürken, Seniha kendi özel takılarını satarak Faik Bey’ e borçlarını kapatması için verdi.

        Bu olaylardan sonra Seniha ile Faik Bey arasında belli bir süre soğukluk yaşanır. Birbirlerinden uzaklaşmaya başlarlar. Ama yine de birbirlerini sevmektedirler. Naim Bey’ in yeğeninin oğlu Hakkı Celis’ te Seniha’ nın hayranı ve gizli aşkıydı.

 

        Seniha ile Faik Bey’ in aralarındaki aşk, Seniha’ nın ailesi arasında sorun olmaya başlar. Naim Efendi bu sorunları ortadan kaldırmak için, bir sonuca varılması amacıyla çözüm aramaya başlar ve Kasım Paşa’ yı ( Faik Bey’ in babası) ziyaret ederek, gençlerin aşkları hakkında konuşurlar.

 

        Naim Efendi torunu Seniha’ nın ve çevresindeki yakınlarının kendi düşüncelerindeki gibi hareket etmesini istiyor, Avrupai tarzdaki yaşamı reddediyordu. Son aylar zarfında Naim Efendi’ nin konağında epeyce mühim şeyler oldu. Seniha’ nın büyük babası Kasım Paşa’ yı ziyarete gittiği günden beri, Faik Bey, artık konağa adımını atmıyor, artık ne Servet Bey’ e, hatta ne de Cemil’ e görünmüyordu.

 

        Naim Efendi bu olayların etkisinde ağır hasta olur. Seniha vurdum duymaz, değişken tavırlarıyla artık gitgide ailesinden ve çevresinden uzaklaşmaya başlar. Büyükbabasının konağında artık yaşanılmaz olduğunu düşünür. Bir gün ansızın, kimseden habersiz konağı terk edip Avrupa’ ya kaçar. Alem nazarında Seniha' nın bu hareketleri türlü türlü olaylara yol açar. Bazı kimselerce bu, büyük bir rezalet, bazılarınca hazin bir felakettir. Yakınları uzun bir müddet Seniha’ dan haber alamaz ve meraklanır.

 

        Naim Efendi’ nin mal varlığı gittikçe kötüleşir. Yavaş yavaş ellerindekiler satılmaya başlar. Bu sırada Avrupa’ da bulunan Seniha parasız kalarak ailesine mektup yazar. Servet Bey de ailesiyle beraber konaktan ayrılarak Şişli’ deki bir apartman dairesine taşınırlar. Bu arada Seniha Avrupa’ dan döner. Naim Efendi, Seniha’ yı görmeye çoktan razıdır. Avrupa’ ya gidiş macerasından sonra yediği darbenin acısını çoktan unutmuştur.

 

        Naim Bey neyi var neyi yoksa ailesi için harcamış, elinde Cihangirdeki konağından başka hiçbir şeyi kalmamıştır. Bu arada çok sevdiği ve iyi anlaştığı Hakkı Celis’ in askerden ölüm haberi gelir. Seniha sadece güzel ve süslü hayatına devam eder. Naim Efendi anlamadığı ve kendisini anlamayan bir dünyada hayatını tamamlayacaktır.

 

        Romanın temi; Osmanlı devletinde, garbın çeşitli tesirleriyle, nesiller arasında fikir, his ve dünya görüşü bakımından meydana gelen ayrılıklar ve bu yüzden ailenin çözülüşüdür.