KİTABIN ADI                                            :      YÜZBAŞININ KIZI

 

KİTABIN YAZARI (ÇEVİREN)               :      PUŞKİN

                                                                           ŞEFİKA ŞÜKRÜOĞLU

 

YAYINEVİ VE ADRESİ                           :      ODA YAYINLARI

                                                                           BEYOĞLU / İSTANBUL

 

BASIM TARİHİ                                         :      MAYIS 1998

 

KİTABIN YAYIM MAKSADI                   :     

 

KİTABIN BÜTÜN OLARAK VEYA      :     

BÖLÜM BÖLÜM ÖZETİ

 

 

 

        Yazar Yüzbaşının Kızı adlı romanında bir halk ayaklanmasını ele almıştır. Emelyan Pugaçev adlı isyancı köylü lideri Kazakların başına geçerek, gönderilen 25 bin kişilik Çar Ordusunu bozguna uğratır. Düzensiz bir halk ordusunun başında kırlardan kentlere doğru yürüyüşe geçer ve birçok kenti kuşatır. Moskova kapılarına dayanır, Çarlığı temelinden sarsacak bir güce erişir.Yazar eserinde böyle tarihsel bir ayaklanma dönemi içerisinde geçen duygusal bir öyküyü konu almıştır.

 

        Pyotro Andreyiç emekli bir subayın oğludur. Babasının isteği üzerine arkadaşı vasıtasıyla küçük bir Rus kalesine subay olarak atanır. Tayin olduğu kaleye giderken yolda tipiye yakalanırlar. Karşılaştıkları bir köylü sayesinde tipiden kurtularak bir hana sığınmayı başarırlar. Genç subay, kılavuz görevi yapan fakir görünümlü bu kişiye kürkünü hediye eder. Kaleye ulaşan Andreyiç’ in buradaki yaşantısı kale komutanı Yüzbaşı İvan Kuzmiç’ in kızına aşık olmasıyla renklenir. Hatta aşkı uğruna işlediği cinayet sebebiyle kaleye sürgün edilen Şvabrin adında bir teğmenle düelloya dahi girmiş ve yaralanmıştır.

 

        Kalede, Pugaçev adlı bir haydutun iyice güçlendiği kendini Çar ilan ettiği ve büyük bir tehlike haline geldiği haber alınmıştır. Bunun üzerine Kale Komutanı birtakım önlemler alarak, kale içerisindeki Kazakları kontrol altında tutmaya çalışmıştır. Ama çok geçmeden yakındaki bir kalede haydutların eline düşmüş ve böylece Pugaçev kaleye iyice yaklaşmıştır. Sonuçta haydut birlikleri kale duvarlarına dayanmış ve bütün mücadeleye rağmen yüzbaşı kalenin haydutların eline geçmesine engel olamamıştır. Yüzbaşı Pugaçev’ in çarlığını kabul etmemiş ve idam edilmiştir. Genç subay ise kendisinin idam edilmemesine bir anlam verememiş, ancak daha sonra Pugaçev’ in bir zamanlar kürkünü hediye ettiği fakir kılavuz olduğunu, düelloya tutuştuğu teğmen Şvabrin’ in ise Kazaklar gibi kafasını kazıtarak haydutların safında yer aldığını öğrenmiştir. Sevgilisi Marya ise hasta bir şekilde papazın evinde saklanmaktadır. Pugaçev genç subaya kendisine katılmasını söylemiş fakat o Pugaçev’ e katılmayacağını, serbest bırakılmasını, Orenburg’ a gideceğini söylemiş ve bu istek önceden yapılmış bir iyilik sebebiyle Pugaçev tarafından kabul edilmiştir. Genç subay sevgilisini orada bırakarak Orenburg’ a gitmiştir. Orenburg’ da generale derhal haydutların üzerine gidilmesi gerektiğini bildirmiş fakat general tarafından kabul edilmemiş, savunmada beklemenin daha akıllıca olacağı söylenmiştir. Bu arada kaleye Pugaçev tarafından hain teğmen Şvabrin komutan olarak atanmıştır. Pugaçev ve birlikleri Orenburg kentini kuşatmışlardır. Çıkan çatışmalarda genç subayda bulunmuş fakat genelde haydutlar üstünlük sağlamışlardır. Bu sırada genç subay sevgilisinden bir mektup alır. Mektupta Şvabrin’ in kendisini evliliğe zorladığını yardıma ihtiyacı olduğunu yazmıştır. Bunun üzerine genç subay generalden izin ister fakat alamaz. Buna rağmen kendisi ve uşağını alarak kaleye doğru yola çıkar, ancak yolda haydutlara yakalanarak tekrar Pugaçev’ in karşısına çıkarılır. Pugaçev genç subayı çok iyi karşılar ve ona neden tekrar geldiğini sorar. Genç subay önce anlatmak istemese de sonradan sevgisini ve sevgilisinin gördüğü baskıyı Pugaçev’ e anlatır. Pugaçev olaya kızarak kaleye genç subayla birlikte gider ve hain teğmenin elinden genç subayın sevgilisini alarak genç subayla birlikte sevgilisini serbest bırakır. Genç subay da sevgilisini köyüne, anne ve babasının yanına göndererek ordudaki görevinin başına geçer.

 

        Pugaçev’ in birlikleri gitgide dağılmaya başlar, bir ara tekrar kuvvetlenir ve Moskova’ ya doğru ilerler. Fakat bu şekildeki her hareket gibi sona erer ve Pugaçev yakalanır. Hain teğmenin yalan itiraflarıyla genç subay Pugaçev’ e yardım etmek ve bilgi ileterek vatan hainliği yapmakla suçlanmaktadır. Kale baskınında bütün askerlerin öldürülmesi ancak onun serbest bırakılması aleyhinde büyük bir delildir. Pugaçev ile isyan zamanında görüşmüş olması onun için kötü bir durumdur. Gerçeği sevgilisinin adının böyle bir konuya karışmaması uğruna saklar ve Çariçe tarafından suçlu bulunarak babasının hizmetlerinden dolayı ölüm cezası yerine ömür boyu Sibirya’ ya sürgün edilmekle cezalandırılır. Babası bu duruma çok üzülür. Sevglisi Çariçe’ye bir dilekçe vermek amacıyla Petersburg’ a gider. Orada tesadüfen Çariçe ile konuşur. Durumu ona Çariçe olduğunun farkında olmadan anlatır. Onun suçsuz olduğunu söyler. Sonuçta Çariçe gerçeği öğrenir ve genç subayın suçsuz olduğunu düşünerek özel emriyle serbest bıraktırır. Genç subay ile yüzbaşının kızı evlenirler ve Simbirsk ilindeki topraklarında mutlu bir hayat sürerler.